Múa Chhay Đăm – Loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Khmer

MÚA CHHAY DĂM – LOẠI HÌNH NGHỆ THUẬT ĐỘC ĐÁO CỦA DÂN TỘC KHMER

Y phục: Ngày xưa nghệ nhân phải mặc y phục theo kiểu truyền thống dân tộc Khmer nghĩa là áo cổ tròn 3 khuy và quấn Sà Rông, màu sắc thì không có quy định. Mặc khác còn có vẻ mặt hoặc đeo mặt nạ cho người Kráp hoặc Chháp. Ngày nay do nhu cầu tiến hóa của loài người nên loại hình nghệ thuật này cũng có một số biến đổi đề phù hợp với nhu cầu thưởng thức y phục cũng như có thêm mặt nạ hình đầu khỉ, đầu chằn, bà già…để tăng sự thu hút cho người xem.

Cách diễn: có 3 hình thức.

1. Diễn trên sân khấu thì xếp thành nửa đường tròn quay về phía khán giả để tiện theo dõi

2. Diễn trên diễn đàn rộng ngoài trời thì xếp thành hình vòng cung dành chổ cho người biểu diễn ở giữa, khán giả thì đứng  xem xung quanh.

3. Diễn diễu hành thì diễn dọc đường đi trước đoàn diễu hành đưa rước trong một buổi lễ nào đó.

Điệu múa:

Chhay Dăm không chú trọng về âm điệu êm tai mà thiên về điệu vui nhộn, nhảy nhót nhịp nhàng tạo bầu không khí sinh động sôi nổi. Đầu tiên là người cầm Kráp ra giữa vòng tròn làm mặt mũi nhăn nhó (hoặc đeo mặt nạ với bộ dạng gây cười) đi điệu dạng tiếu lâm đúng theo nhịp trống. <?xml:namespace prefix = st1 ns = “urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags”> Tay dù cầm gì cũng múa nhịp nhàng theo điệu. Ngày nay có nhiều người đeo mặt nà để diễn nên không cần người cầm Kráp diễn nửa. Ngoài ra các tay trống cũng biểu diễn thành đôi thành cặp với điệu và cách đánh trống bằng gót bằng trỏ hoặc bằng nhảy lộn hay cắn trống bằng mệng tay chân múa nhịp nhàng khiến người xem khâm phục tài biểu diễn của mình.

Chhay Dăm là một loại hình nghệ thuật mang đậm nét nghệ thuật thô sơ cổ xưa nhất, đánh dấu bước ngoặt nghệ thuật đầu tiên của dân tộc Khmer và tồn tại cho đến bây giờ. Ngày nay loại hình nghệ thuật này được bổ sung thêm một số dụng cụ như: trống lớn, mặt nạ…thành một loại hình nghệ thuật hoàn thiện và đi vào lòng người. Chhay Dăm đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của người Khmer và một loại hình nghệ thuật mang tính cổ điển nhất của cộng đồng văn hóa Việt Nam

Cập nhật ( 29/07/2009 )