Phật Hoàng Trần Nhân Tông – Người anh hùng dân tộc, nhà văn hóa vĩ đại của non sông đất nước ta

02/12/2008

PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG – NGƯỜI ANH HÙNG DÂN TỘC, NHÀ VĂN HÓA VĨ ĐẠI CỦA NON SÔNG ĐẤT NƯỚC TA 

Trích Diễn văn Khai mạc của Hoà thượng Thích Thanh Tứ – Phó Chủ tịch Thường trực HĐTS GHPGVN tại Đại lễ tưởng niệm Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông nhân 700 năm ngày nhập Niết Bàn, tổ chức tại Quảng Ninh.

Hôm nay, ngày 27 tháng 11 năm 2008, nhằm ngày 1 tháng 11 năm Mậu Tý, chẵn 700 năm ngày đức Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (1 tháng 11 năm Mậu Tý (1308)). Năm 2008 này cũng là chẵn 750 năm ngày sinh của đức Vua – Phật hoàng tôn kính của chúng ta (ngài sinh vào ngày 11 tháng 11 năm Nguyên Phong thứ 8 (1258). Được phép của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, phối hợp cùng với Ban Tôn giáo Chính phủ; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Viện Khoa học Xã hội Việt Nam; Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh và Ban Trị sự Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh long trọng tổ chức Đại lễ Tưởng niệm và Hội thảo khoa học nhân dịp 700 năm đức Vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn tại Yên Tử sơn phúc địa hùng vĩ.

Thay mặt cho Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của toàn thể đồng bào, Phật tử trong cả nước đối với sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đã chấp thuận và hỗ trợ Giáo hội tổ chức Đại lễ tưởng niệm này. 

Tôi cũng xin thay mặt cho Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhiệt liệt tán thán công đức vô lượng của chư Phật, chư Tổ đã gia hộ để được đón tiếp quý vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta, chư tôn túc thạc đức đã hoan hỷ quang lâm đến dự Đại lễ Tưởng niệm. Sự hiện diện của quý vị khẳng định thêm truyền thống uống nước nhớ nguồn của hậu duệ con cháu đối với các bậc tiền nhân tổ tông, những người đã đóng góp trí tuệ và sức lực trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, truyền lại cảm hứng hào hùng của hằng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta cho con cháu ngày nay. Trong số các bậc tiền nhân vĩ đại của dân tộc, đức Vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông có một vị trí thật sự đặc biệt. Ngài không những là bậc Hoàng đế anh minh lỗi lạc, mà còn là một vị Phật tái thế trên đất nước thân yêu của dân tộc ta. Ngài không chỉ là một nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một nhà văn hóa vĩ đại của dân tộc. Vì vậy, hôm nay chúng ta họp mặt tại đây để chính thức cử hành đại lễ giỗ kỵ của ngài theo nghi thức cao nhất để tương xứng với công lao và vị thế của ngài – người anh hùng dân tộc, nhà văn hóa vĩ đại của non sông đất nước ta.

Nhân dịp này, cho phép tôi nêu lên một lần nữa ý nghĩa của Đại lễ tưởng niệm 700 năm ngày nhập Niết bàn của đức Vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông. Đại lễ tưởng niệm và hội thảo khoa học diễn ra tại đây là một minh chứng rõ ràng nhằm thực hiện và hiện thực hóa đường lối xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam, nghiên cứu bài học từ cuộc đời, sự nghiệp và tu hành của một vị vua có một không hai trong lịch sử nước ta và qua đó đề xuất các phương hướng phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa của đất nước.

Mặt khác, qua Đại lễ tưởng niệm lần này cũng là dịp để chư tăng ni trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam, giới Phật tử và xã hội có dịp chiêm ngưỡng và hiểu biết hơn về thời đại nhà Trần hào hùng trong lịch sử đất nước với vị Vua – Phật đại diện cho ý chí vươn lên và sự thống nhất đất nước là vua Trần Nhân Tông, cũng là một nhà sư đã để lại cho đời sau sự nghiệp hành đạo sáng chói của ngài, kết hợp hài hòa giữa vai trò của một nhà vua và một nhà sư.

Cuộc đời và sự nghiệp của Vua – Phật Trần Nhân Tông, hành trạng của ngài không chỉ là một bài học về đạo trị nước an dân, tạo ra sự đồng cảm xã hội đương thời, mà còn cần được nghiên cứu và phát huy giá trị để áp dụng trong thực tế nước ta hiện nay. Tư tưởng “Cư trần lạc đạo” (nếu hiểu theo ý nghĩa đầy đủ là: sống và làm việc hiện tại nhưng cũng có thể đạt được niềm vui của người hiểu lý tưởng giải thoát, hay nói một cách ngắn gọn là: “sống đời vui đạo”) của ngài là một minh chứng cho thấy ông cha chúng ta đã biết vận dụng các giáo pháp ưu trội của đạo Phật Việt Nam để đoàn kết lòng dân, xây dựng đất nước và tiến hành chiến tranh vệ quốc thành công, mặc dầu trong thời đại trước, nước ta chưa có những điều kiện quốc tế rộng mở như ngày nay, chưa có sự phát triển kinh tế và xã hội, lãnh thổ như ngày nay.

Chính trong sự phát triển cao như ngày nay của đất nước là điều kiện thuận lợi để toàn dân và toàn xã hội có dịp nghiên cứu, đánh giá giá trị và kế thừa các bài học thành công trong quá khứ của tiền nhân, rút ra từ di sản của cha ông các tư tưởng về tự lập tự cường, bảo vệ bản sắc và chủ quyền quốc gia dựa trên sự đồng lòng muôn người như một của nhân dân.

Thông qua Đại lễ tưởng niệm lần này, thay mặt cho nhân dân cả nước, chúng tôi xin kính đề xuất với Đảng và Nhà nước sớm tổ chức nghiên cứu đánh giá đầy đủ, khoa học và chính xác cuộc đời và sự nghiệp của đức Vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông, tiến tới công nhận ngài là DANH NHÂN VĂN HÓA QUỐC GIA, lấy đó làm cơ sở để hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO Liên hiệp quốc công nhận ngài là DANH NHÂN VĂN HÓA của thế giới.

Trên tinh thần như vậy, một lần nữa xin được cảm tạ các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, chư tôn túc giáo phẩm và đồng bào, Phật tử cả nước đã hưởng ứng Đại lễ Tưởng niệm 700 năm ngày nhập Niết bàn của đức Vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông được thành tựu viên mãn.

Nam Mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Cập nhật ( 04/12/2008 )